Chất Điện Giải: Hiểu Rõ Về Lợi Ích, Rủi Ro Và Cách Bổ Sung Đúng Cách

Chất Điện Giải: Hiểu Rõ Về Lợi Ích, Rủi Ro Và Cách Bổ Sung Đúng Cách

Hầu hết các loại thực phẩm và đồ uống chúng ta tiêu thụ đều chứa chất điện giải – những khoáng chất thiết yếu mang điện tích, đóng vai trò quan trọng trong nhiều chức năng của cơ thể. Tuy nhiên, khi chế độ ăn uống thông thường không đủ, các sản phẩm bổ sung chất điện giải có thể hỗ trợ cơ thể bạn.

Bài viết này sẽ cung cấp những thông tin cần thiết về chức năng của chất điện giải đối với sức khỏe, các rủi ro tiềm ẩn và tác dụng phụ khi sử dụng thực phẩm bổ sung, cũng như những lưu ý quan trọng khi lựa chọn sản phẩm.

Chất Điện Giải Là Gì?

Theo Tiến sĩ Sharon Browning, bác sĩ y khoa gia đình tại Atrium Health Primary Care Lake Park Family Medicine, Indian Trail, Bắc Carolina: “Chất điện giải là các khoáng chất duy trì các chức năng chính của cơ thể”. Khác với vitamin là chất hữu cơ (do thực vật và động vật tạo ra), khoáng chất là chất vô cơ (có nguồn gốc từ đất và nước, sau đó được thực vật và động vật hấp thụ).

Chất điện giải mang điện tích khi hòa tan trong nước hoặc dịch cơ thể, giúp điều hòa sự co cơ và duy trì đủ nước cho cơ thể.

Các chất điện giải chính trong cơ thể bạn bao gồm:

• Bicarbonate
• Canxi
• Clorua
• Magiê
• Kali
• Natri

Trong điều kiện bình thường, cơ thể có khả năng tự duy trì cân bằng điện giải. Chúng ta hấp thụ chất điện giải qua thức ăn, đồ uống và bài tiết lượng dư thừa qua mồ hôi, nước tiểu.

Tuy nhiên, có những trường hợp việc bổ sung chất điện giải là cần thiết. Tiến sĩ Browning giải thích, nếu bạn đổ mồ hôi nhiều (thường gặp khi tập thể dục hoặc ở môi trường nóng), đi tiểu thường xuyên, hoặc bị tiêu chảy, nôn mửa nghiêm trọng, bạn có thể mất quá nhiều chất điện giải, dẫn đến mất cân bằng. Lúc này, việc bổ sung có thể giúp khôi phục nhanh chóng sự cân bằng đó.

Chức Năng Quan Trọng Của Chất Điện Giải

Chất điện giải thực hiện nhiều chức năng thiết yếu trong cơ thể, bao gồm:

• Duy trì cân bằng chất lỏng và tình trạng hydrat hóa (cấp nước).
• Giữ mức độ pH (axit-bazơ) của cơ thể ở trạng thái cân bằng.
• Vận chuyển chất dinh dưỡng vào tế bào và thải chất thải ra khỏi tế bào.
• Hỗ trợ chức năng của cơ bắp và hệ thần kinh.
• Duy trì nhịp tim khỏe mạnh, ổn định huyết áp.
• Tạo và sửa chữa xương, răng.

Chất điện giải có mặt trong thực phẩm, đồ uống và các sản phẩm bổ sung. Chức năng chính xác của chất bổ sung điện giải có thể khác nhau tùy thuộc vào loại và hàm lượng điện giải có trong sản phẩm.

Các Dạng Bổ Sung Chất Điện Giải Phổ Biến

Theo Sarah Alsing, RD, chuyên gia dinh dưỡng và chủ sở hữu Delightfully Fueled tại Anaheim, California, các sản phẩm bổ sung chất điện giải có nhiều dạng khác nhau, bao gồm:

• Bột pha
• Đồ uống pha sẵn (như nước uống thể thao)
• Viên nén
• Kẹo dẻo
• Gel

Bạn có thể tìm hiểu thêm về các loại bột điện giải tốt nhất trên thị trường để lựa chọn sản phẩm phù hợp.

Xem thêm: 3 Loại Nước Ion Kiềm Tốt Nhất Tại Việt Nam Hiện Nay: i-on Life, Fujiwa và ion Gold

Lợi Ích Sức Khỏe Tiềm Năng Của Chất Điện Giải

Việc sử dụng các sản phẩm bổ sung chất điện giải có thể mang lại nhiều lợi ích. Dưới đây là một số lợi ích tiềm năng:

1. Hỗ Trợ Duy Trì Hydrat Hóa

Cassandra Padula Burke, RDN, chuyên gia dinh dưỡng thể thao và huấn luyện viên được chứng nhận của USA Triathlon (USAT), cho biết: “Các sản phẩm bổ sung chất điện giải giúp duy trì mức độ hydrat hóa bằng cách thay thế các khoáng chất như natri, kali, canxi và magiê bị mất qua mồ hôi khi vận động thể chất.”

Tuy nhiên, việc chỉ thêm chất điện giải vào nước có thể không đủ để bù nước hoàn toàn sau các hoạt động cường độ cao gây đổ mồ hôi nhiều (ví dụ: chạy đường dài, làm việc dưới trời nắng nóng gay gắt). Một nghiên cứu cho thấy, hỗn hợp chất điện giải và nước chỉ có lợi thế bù nước nhẹ so với việc chỉ uống nước. Trong khi đó, việc kết hợp chất điện giải với carbohydrate (như trong đồ uống thể thao đóng chai, chứa 5,8g carbohydrate, natri, kali, magiê và canxi) mang lại hiệu quả bù nước tốt nhất.

2. Ngăn Ngừa Chuột Rút Cơ Khi Tập Luyện

Vì chất điện giải điều hòa sự co cơ, tình trạng chuột rút cơ (co cơ không tự chủ, gây đau đớn) có thể xảy ra nếu bạn mất chất điện giải qua mồ hôi và làm việc cơ bắp quá sức trong khi tập luyện.

Burke cho biết, việc uống đủ chất lỏng và bổ sung chất điện giải trong quá trình tập luyện có thể giúp ngăn ngừa chuột rút cơ. Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng đồ uống điện giải giúp giảm nguy cơ chuột rút trong khi tập luyện so với việc chỉ uống nước.

Xem thêm: Nước Ion Kiềm Fujiwa Bầu Uống Được Không? Giải Đáp Từ Chuyên Gia!

3. Giảm Nguy Cơ Mắc Các Bệnh Liên Quan Đến Nhiệt

Burke chia sẻ: “Trong thời tiết nóng hoặc khi tập luyện cường độ cao, chất điện giải hỗ trợ cơ thể điều hòa nhiệt độ, giúp giảm nguy cơ kiệt sức do nóng hoặc say nắng”.

Kiệt sức do nóng và say nắng là những tình trạng nghiêm trọng liên quan đến nhiệt, cần được điều trị ngay lập tức. Kiệt sức do nóng xảy ra khi cơ thể mất nước đến mức hệ thống tim mạch gặp khó khăn trong việc bơm máu. Say nắng là khi nhiệt độ cơ thể tăng đến mức nguy hiểm, làm quá nóng các mô và cơ quan.

Nghiên cứu chỉ ra rằng, đối với những người làm việc chân tay hoặc tập thể dục trong điều kiện thời tiết nóng, việc bổ sung chất điện giải có thể bảo vệ chống lại say nắng bằng cách giúp cơ thể duy trì nhiệt độ thích hợp và hỗ trợ chức năng tim mạch.

Rủi Ro Tiềm Ẩn Và Tác Dụng Phụ Khi Dùng Chất Điện Giải

Tiến sĩ Browning cảnh báo, vì nhiều chức năng của cơ thể phụ thuộc vào sự cân bằng chất điện giải, việc bổ sung quá nhiều cũng có thể gây hại như việc không bổ sung đủ.

Rủi ro

Điều quan trọng là phải sử dụng chất bổ sung điện giải ở mức độ vừa phải và duy trì đủ lượng nước nạp vào cơ thể. Burke nhấn mạnh: “Chỉ sử dụng chất bổ sung điện giải mà không nạp đủ nước có thể gây mất cân bằng chất lỏng và dẫn đến mất nước.”

Ví dụ, bạn có thể từng cảm thấy rất khát sau khi ăn nhiều muối (giàu chất điện giải natri và clorua). Điều này xảy ra vì cơ thể loại bỏ lượng natri dư thừa bằng cách liên kết nó với nước và bài tiết qua nước tiểu, điều này có thể làm giảm tổng lượng chất lỏng trong cơ thể và phá vỡ cân bằng chất lỏng.

Trong khi hầu hết mọi người có thể bài tiết chất điện giải dư thừa qua mồ hôi và nước tiểu trước khi sự mất cân bằng gây ra tác động tiêu cực, thì những người mắc bệnh thận lại không thể làm được điều đó.

Ngoài ra, việc tiêu thụ quá nhiều một số chất điện giải cụ thể có thể ảnh hưởng đến một số người nhiều hơn những người khác. Ví dụ, những người bị huyết áp cao (tăng huyết áp) hoặc bệnh tim được khuyến cáo giảm lượng muối ăn vào để giảm nguy cơ đau tim, đột quỵ và suy tim. Nếu bạn mắc một trong những tình trạng này, hãy cân nhắc tham khảo ý kiến bác sĩ về việc tránh một số chất điện giải nhất định.

Tác Dụng Phụ

Mất cân bằng điện giải là nguyên nhân gây ra các tác dụng phụ. Do đó, tác dụng khi tiêu thụ quá nhiều chất điện giải cũng tương tự như khi không tiêu thụ đủ. Những tác dụng phụ này bao gồm:

• Mệt mỏi
• Chóng mặt
• Chuột rút cơ bắp
• Lú lẫn
• Nhịp tim không đều (loạn nhịp tim)
• Khó thở
• Tiêu chảy hoặc táo bón
• Buồn nôn và nôn

Trong những trường hợp nghiêm trọng, Tiến sĩ Browning cho biết, việc tiêu thụ quá nhiều chất điện giải có thể dẫn đến sốc, co giật và thậm chí tử vong.

Ai Nên Sử Dụng Thực Phẩm Bổ Sung Chất Điện Giải?

Các sản phẩm bổ sung chất điện giải có thể hữu ích cho bất kỳ ai đổ mồ hôi nhiều, chẳng hạn như vận động viên, người tập thể dục hoặc làm việc trong thời tiết nóng bức. Chúng cũng có thể cần thiết trong thời gian bị bệnh, vì chất điện giải bị mất qua nôn mửa và tiêu chảy.

Alsing khuyên bạn nên cân nhắc dùng chất bổ sung điện giải nếu bạn tập thể dục hoặc làm việc ngoài trời nóng hơn một giờ. Nếu không, bạn có thể không cần đến chúng. Alsing nói: “Người bình thường tập thể dục một giờ hoặc ít hơn mỗi ngày thường có thể bù đắp chất điện giải bị mất qua mồ hôi bằng những gì họ ăn.”

Một số người nên thận trọng khi dùng chất bổ sung điện giải. “Những người bị bệnh thận nên tránh dùng chất bổ sung điện giải trừ khi được bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng khuyên dùng”, Alsing cho biết. Bà giải thích thêm: “Khi thận không hoạt động bình thường, cân bằng điện giải của cơ thể bị phá vỡ và nồng độ điện giải trong máu có thể tăng cao đến mức nguy hiểm, dẫn đến các vấn đề nghiêm trọng về tim và tử vong đột ngột”.

Bất kỳ ai bị huyết áp cao cũng nên cảnh giác khi tiêu thụ thêm chất điện giải, “vì các nhãn hiệu khác nhau có hàm lượng natri khác nhau và quá nhiều natri có thể làm tăng huyết áp”, Alsing lưu ý.

Vì một số (nhưng không phải tất cả) chất bổ sung điện giải có chứa đường, những người bị tiểu đường cần lưu ý đến lượng carbohydrate nạp vào nên cân nhắc đến những chất bổ sung này khi tính toán lượng carbohydrate tiêu thụ hàng ngày.

Xem thêm: Nước Tinh Khiết Là Gì? Lợi Ích, Tiêu Chuẩn & Vì Sao Nên Chọn Nước Tinh Khiết Satori

Cách Chọn Và Bảo Quản Thực Phẩm Bổ Sung Điện Giải

Với rất nhiều sản phẩm bổ sung điện giải trên thị trường, bạn có thể băn khoăn không biết làm thế nào để chọn và bảo quản đúng cách. Hãy tham khảo những lời khuyên sau đây:

Lựa Chọn

Nghiên cứu cho thấy hỗn hợp chất điện giải và glucose (đường) có hiệu quả bù nước trong hoặc sau khi tập thể dục tốt hơn so với chỉ dùng chất điện giải. Vì vậy, nếu bạn sử dụng thực phẩm bổ sung điện giải trong hoặc sau khi tập thể dục, hãy tìm loại có chứa cả đường và chất điện giải.

Dạng chất bổ sung điện giải của bạn không ảnh hưởng đến lợi ích của nó, vì vậy hãy chọn bất kỳ dạng nào bạn thích, Alsing khuyên. Kẹo dẻo và gel thường dễ mang theo và sử dụng khi di chuyển, nên chúng có thể là lựa chọn tốt nhất nếu bạn định mang theo khi chạy bộ hoặc đạp xe. Nếu bạn thích nhấm nháp đồ uống, hãy chọn đồ uống thể thao hoặc bột bổ sung mà bạn pha trong nước.

Alsing cũng gợi ý các lựa chọn tự làm như gói muối cũng có thể giúp bổ sung lượng natri của bạn. Bạn cũng có thể bổ sung chất điện giải thông qua thực phẩm — bằng cách ăn dưa chua sau khi chạy đường dài hoặc ăn một bữa ăn có nhiều muối và kali sau khi tập thể dục hoặc đổ nhiều mồ hôi — mặc dù thực phẩm có thể mất nhiều thời gian tiêu hóa và hấp thụ hơn so với thực phẩm bổ sung.

Bảo Quản

Cách bảo quản đúng cách chất bổ sung điện giải sẽ khác nhau tùy theo dạng và nhãn hiệu. Hãy tuân thủ hướng dẫn bảo quản trên bao bì — hướng dẫn có thể bao gồm việc giữ chất bổ sung không phải dạng lỏng trong hộp kín để tránh ẩm.

Liều Lượng Chất Điện Giải Cần Thiết

Cơ thể bạn cần một lượng cụ thể của từng chất điện giải mỗi ngày. Lượng khuyến nghị trong chế độ ăn uống (RDA) là điểm khởi đầu hữu ích, vì đây là lượng cần thiết để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của hầu hết người lớn khỏe mạnh. Dưới đây là RDA cho từng chất điện giải:

Cơ thể bạn tự tạo ra bicarbonate từ khí carbon dioxide mà bạn hít thở, vì vậy bạn không cần phải lo lắng về việc hấp thụ nó từ thực phẩm.

Bạn có thể cần nhiều hơn RDA đối với một số chất điện giải nhất định nếu bạn đổ mồ hôi nhiều (đặc biệt là khi hoạt động thể chất hoặc nhiệt độ cao), bị nôn mửa hoặc tiêu chảy, hoặc mắc một số tình trạng sức khỏe ảnh hưởng đến khả năng cân bằng chất điện giải của cơ thể.

Natri là chất điện giải quan trọng cần chú ý; Alsing lưu ý rằng đây là chất điện giải chính bị mất qua mồ hôi. Học viện Y học Thể thao Hoa Kỳ khuyến cáo nên tiêu thụ 300 đến 600 mg natri mỗi giờ trong quá trình tập luyện kéo dài hơn hai giờ.

Nếu bạn sử dụng chất bổ sung điện giải ngoài buổi tập luyện dài, hãy lưu ý đến hàm lượng natri. Hướng dẫn chế độ ăn uống khuyến nghị người lớn nên hạn chế lượng natri nạp vào dưới 2.300 mg mỗi ngày. Hãy tính lượng natri trong chất bổ sung điện giải vào tổng lượng tiêu thụ hàng ngày của bạn.

Những Điều Cần Nhớ

Chất điện giải là những khoáng chất đóng vai trò quan trọng trong cơ thể và được bài tiết qua mồ hôi cùng các dịch cơ thể khác. Mặc dù các sản phẩm bổ sung có thể hữu ích để bổ sung chất điện giải sau khi đổ mồ hôi quá nhiều, đi tiểu, nôn mửa hoặc tiêu chảy, nhưng người bình thường có thể không cần đến chúng. Những người bị huyết áp cao, bệnh tim hoặc bệnh thận nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng chất bổ sung chất điện giải.

Nếu bạn đang tìm đại lý nước tại TP.HCM uy tín, hãy gọi ngay cho K-Dia để được tư vấn và đặt hàng nhanh chóng.

• Hotline: 028 35 14 95 00
• Zalo: 0909 557 212
• Website: https://kdia.com.vn

Chất Điện Giải: Hiểu Rõ Về Lợi Ích, Rủi Ro Và Cách Bổ Sung Đúng Cách