Khi “tốt nhất” không đồng nghĩa với “an toàn nhất”

Trong suy nghĩ của nhiều người, chai thủy tinh đồng nghĩa với đồ uống sạch hơn, cao cấp hơn, và ít nguy hại cho sức khỏe hơn so với chai nhựa. Tuy nhiên, một nghiên cứu khoa học đã gây xôn xao khi khẳng định: Chai thủy tinh có thể chứa nhiều vi nhựa hơn cả chai nhựa.

Vậy sự thật đằng sau thông tin này là gì? Liệu ta nên tiếp tục đặt niềm tin tuyệt đối vào chai thủy tinh? Hãy cùng làm rõ trong bài viết sau.

Vi nhựa trong chai thủy tinh: Thông tin bắt nguồn từ đâu?

Khái niệm vi nhựa trong thực phẩm và đồ uống không còn xa lạ, nhưng việc chai thủy tinh có thể nhiễm nhiều vi nhựa hơn chai nhựa là một thông tin mới mẻ.

Nguồn gốc của thông tin này đến từ nghiên cứu được đăng tải trên tạp chí khoa học Journal of Hazardous Materials vào năm 2023. Nghiên cứu đã phân tích nồng độ vi nhựa trong 257 chai nước đóng chai bao gồm chai nhựa và chai thủy tinh đến từ nhiều quốc gia.

Kết quả: Trung bình trong mỗi lít nước từ chai thủy tinh chứa tới 630.000 hạt vi nhựa, cao hơn so với 350.000 hạt vi nhựa trong chai nhựa.

Xem thêm: 7 Loại Trái Cây Tốt Nhất Giúp Hỗ Trợ Giảm Cân (Và Cách Thưởng Thức)

Tại sao chai thủy tinh lại có thể nhiễm vi nhựa?

Nghe có vẻ ngược đời, nhưng thực tế cho thấy: chai thủy tinh không hoàn toàn miễn nhiễm với vi nhựa. Dù bản thân chất liệu thủy tinh không giải phóng vi nhựa, nhưng trong quá trình sản xuất, đóng gói, bảo quản và sử dụng, vi nhựa vẫn có thể xâm nhập vào đồ uống trong chai thủy tinh. Dưới đây là những nguyên nhân chính:

Nút chai – “điểm yếu” của chai thủy tinh

Hầu hết các chai thủy tinh hiện nay sử dụng nắp đậy bằng nhựa, cao su tổng hợp hoặc hợp kim có lớp lót nhựa ở mặt trong. Trong quá trình vặn mở nắp, đóng gói tự động hoặc bảo quản ở nhiệt độ thấp (làm lạnh), phần vi nhựa có thể bị mài mòn và rơi vào bên trong chai.

Đặc biệt, nếu nắp có phần ron cao su hoặc lớp phủ nhựa lão hóa theo thời gian, nguy cơ phát tán vi nhựa càng tăng. Đây được xem là nguồn chính gây ô nhiễm vi nhựa cho đồ uống đóng trong chai thủy tinh.

Quy trình sản xuất và đóng gói công nghiệp

Trong dây chuyền sản xuất hiện đại, dù chai là thủy tinh, nhưng:

• Nhiều băng chuyền, tay gắp, phễu chiết rót, vòi xả được làm bằng nhựa kỹ thuật để tránh mài mòn hoặc oxy hóa.

• Các bộ phận này trong quá trình hoạt động liên tục, tốc độ cao, có thể phát sinh mảnh nhựa siêu nhỏ, rơi vào chai trong lúc đóng nước.

• Ngoài ra, ma sát giữa máy móc và chai lọ cũng là yếu tố dẫn đến nhiễm vi nhựa mà người tiêu dùng không dễ nhận biết.

Nghiên cứu từ Đại học Columbia (2024) từng chỉ ra rằng: quá trình đóng gói đồ uống là một trong những giai đoạn khiến sản phẩm nhiễm vi nhựa, bất kể bao bì là nhựa hay thủy tinh.

Tái sử dụng – lợi ích môi trường nhưng là thách thức vệ sinh

Một trong những ưu điểm của chai thủy tinh là có thể tái sử dụng nhiều lần, giúp giảm thiểu rác thải. Tuy nhiên, mỗi vòng tái sử dụng lại đi kèm với:

• Quy trình làm sạch bằng máy có chi tiết nhựa, nước nóng, bàn chải hoặc hóa chất – những yếu tố có thể mài mòn bề mặt, gây vỡ các hạt nhựa từ thiết bị.

• Hao mòn vật lý từ va chạm chai – máy móc – băng chuyền khiến nguy cơ nhiễm vi nhựa từ môi trường tiếp xúc gia tăng.

Một số nhà sản xuất có thể không đảm bảo kiểm định nghiêm ngặt sau mỗi chu kỳ tái sử dụng, khiến chai thủy tinh trở thành phương tiện gián tiếp truyền vi nhựa vào cơ thể người dùng.

Ô nhiễm chéo trong môi trường lưu trữ và vận chuyển

Vi nhựa không chỉ xuất phát từ quy trình sản xuất mà còn có thể xâm nhập trong các giai đoạn:

• Vận chuyển trong các thùng nhựa, pallet nhựa, màng bọc co nhựa.

• Lưu trữ trong kho có bụi nhựa trong không khí hoặc từ thiết bị bảo quản.

Nghiên cứu từng ghi nhận: vi nhựa có thể bám dính vào cổ chai, miệng chai hoặc hòa tan vào nước từ môi trường xung quanh, nhất là khi nước trong chai có tính axit nhẹ hoặc bảo quản lâu ngày ở nhiệt độ không ổn định.

Xem thêm: 8 Loại Thuốc Phổ Biến Có Thể Gây Mất Nước

So sánh chai thủy tinh và chai nhựa: Đâu là lựa chọn an toàn hơn?

Dễ thấy, không có lựa chọn nào là hoàn hảo. Việc để chai thủy tinh hay chai nhựa phụ thuộc nhiều vào cách bạn sử dụng, thói quen lưu trữ và nguồn gốc sản phẩm.

Vậy lựa chọn nào tốt nhất cho người tiêu dùng?

Chọn thương hiệu uy tín

Hãy chọn các loại đồ uống đóng chai từ những nhà sản xuất đạt chuẩn an toàn thực phẩm, rõ nguồn gốc và quy trình đóng chai.

Tránh lắc và chứa nước lâu trong chai

Dù là chai nhựa hay thủy tinh, để nước trong chai quá lâu hoặc dểo dặt nhiều có thể làm tăng nguy cơ nhiễm vi nhựa.

Uống nước lọc hoặc đựng trong bình inox, thuỷ tinh

Lựa chọn nước đã qua lọc RO, đựng trong bình thép không gỉ, thủy tinh cao cấp, hoặc sử dụng bình chính hãng là giải pháp thay thế an toàn

Kết luận: “An toàn” không đồng nghĩa với “tuyệt đối”

Thực tế cho thấy ngay cả chai thủy tinh – vốn được xem là lựa chọn an toàn – vẫn tiềm ẩn nguy cơ vi nhựa. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa bạn phải tránh hoàn toàn. Thay vào đó, hãy trang bị cho mình kiến thức để chọn lựa thông minh, để mỗi ngụm nước bạn uống là một lựa chọn an toàn nhất có thể.

Bạn nghi ngờ chai thủy tinh hay chai nhựa hơn? Hãy chia sẻ bài viết này và cùng trao đổi với bạn bè để mở rộ sự thật về vi nhựa trong đồ uống!